Koniec PRL-u. Początek wolnej Polski

Po 1945 roku Polska była w strefie wpływów Związku Radzieckiego. Pełną niepodległość odzyskała w wyniku przemian ustrojowych po 4 czerwca 1989 roku, kiedy odbyły się pierwsze, częściowo wolne wybory. W 1980 roku powstał NSZZ „Solidarność”, spektakularny ruch społeczny na bezprecedensową skalę – do „Solidarności” należało ponad 10 milionów Polaków. To był początek niełatwej i długiej drogi do niezależności, wolności. Dziś żyjemy w suwerennym kraju. Nie ma więźniów politycznych, cenzury, mamy wolne wybory, swobodę ekonomiczną, możemy podróżować po całym świecie. Jesteśmy członkiem Unii Europejskiej, jesteśmy w NATO. Jesteśmy u siebie. Czy na co dzień doceniamy wolność, myślimy o niej? Czy troszczymy się o nią? Warto o tym rozmawiać, tym bardziej że dla najmłodszych, urodzonych już w demokratycznej Polsce wolność jest jak powietrze – zawsze była. Czasy zniewolenia mogą poznać tylko na podstawie świadectwa starszych. I oby nigdy nie musieli przekonać się na własnym przykładzie.

Poważne pytania

Zapytaj rodziców i dziadków, co sądzą o wolności. Porozmawiajcie. Do takiej rozmowy trzeba się przygotować. Dajcie sobie czas.
Spisz rodzinne definicje, czym dla ciebie i członków twojej rodziny jest:

Wolność

Życie bez wolności

Największe zagrożenie wolności

Cena wolności

Możesz zadać kolejne, swoje pytania.

List otwarty

Napisz list otwarty do posłów na Sejm, senatorów albo do Prezydenta RP. Zaapeluj o gwarancje wolności. Uruchom wyobraźnię. Daj upust emocjom.

Refleksja pogłębiona

Wolność to skomplikowana sprawa, od wieków temat zgłębiają filozofowie. Czym jest wolność pozytywna (wolność do…), a czym negatywna (wolność od…)? Czy lęk mas przed wolnością może mieć tragiczne skutki, prowadzić do okrucieństwa? Jak politycy mogą manipulować „wolnością”? To są ważne pytania na nasze czasy. Dla każdego.

Pomyślisz? Poszukaj źródeł, poczytaj, np. na początek: Erich Fromm „Ucieczka od wolności”, Isaiah Berlin „Dwie koncepcje wolności”. Lepiej wiedzieć.

Tekst i rysunki zaczerpnęliśmy z Obywatelskiej Układanki Polskiej autorstwa Mai Kramer i Karoliny Laube-Kramer, która udostępniona jest przez wydawcę, Fundację Kocham Polskę, do nieodpłatnej dystrybucji w wersji elektronicznej, do niekomercyjnego użycia na licencji CC BY-NC-SA 4.0.